11 ամսական հասակում երեխան արդեն բավական մեծացել է: Նա կարողանում է իրականացնել բազմաթիվ գործողություններ, սակայն ցանկանում է սովորել ավելի շատ: Կարևորը նրա հետաքրքրասիրությունը չսահմանափակելն է, իհարկե եթե դա բալիկի համար անվտանգ է:
Շատ փոքրիկներ արդեն կատարում են իրենց առաջին քայլերը: Տանը քայլելու համար նրանց կոշիկ պետք չէ: Ինչպես նշել ենք նախորդ ամսվա ընթացքում, առանց կոշիկ քայլելը տարբեր տեսակի հատակների վրա, շատ ավելի ճիշտ և օգտակար է: Այժմ երեխայի ֆիզիկական զարգացման մեջ ի հայտ է գալիս պարը: Չնայած այն ավելի շատ անկանոն շարժումներ է հիշեցնում, բայց չմոռանանք, որ սա ընդամենը սկիզբն է: Հաճախ ուրախ երգեր միացրեք և երգեք փոքրիկի հետ միասին:
Փոքրիկի քունը համեմատաբար ավելի երկար է դարձել: Այս տարիքում որոշ երեխաներ քնում են օրվա մեջ մեկ անգամ, որոշ երեխաներ՝ երկու:
Փոքրիկի մոտ արդեն լավ զարգացած են ձեռքերն ու մատները: Նա հանգիստ թերթում է գիրքը, պոկում և պատռում է էջերը: Կան փոփոխություններ նաև սննդակարգում:
Փոքրիկն արդեն ինքնուրույն կարող է ուտել տարբեր փափուկ մրգեր: Սակայն պետք չէ շտապել և երեխային տալ ամուր միրգ կամ բանջարեղեն, քանի որ նա դեռևս ատամներ չունի և չի կարողանում նորմալ ծամել: Առայժմ պինդ մրգերը տվեք փոքրիկին միայն տրորած վիճակում, իսկ ահա բանան տվեք անպայման և նա կսովորի կծելու և ծամելու գործընթաները:
Երեխան առավել ինքնուրույն է դարձել, նա արդեն հասկանում է ինչն է կարելի և ինչը ոչ: Նրա գործողությունները նպատակասլաց են և փոքրիկ հետազոտողին հետաքրքիր է ամեն ինչ: Ինչպես և նշել ենք 10 ամսականի դեպքում՝ ամուր փակեք վտանգավոր նյութերով և իրերով հարուստ պահարանները, քանի որ ձեր փոքրիկին այժմ գրավում է ամն ինչ՝ առանց բացառության:
11 ամսականից մինչև 1 տարեկան հասակում փոքրիկն արդեն պատրաստ է սցենարով խաղերի և ամեն անգամ սպասում է ձեր գովասանքին: Խաղերի տեսքով կարող եք նրան սովորեցնել օգնել ձեզ, օրինակ խաղալիքները հավաքել համապատասխան վայրում:
Այն սովորեցնելը երբեք էլ շուտ չէ:
Փոքրիկն ակտիվ շփվում է, օգտագործում է ձայներ և հասարակ բառեր: Շատ օգտակար է գունավոր, մեծ նկարներով փոքրիկ գրքերի ընթերցանությունը: Հաճախ փոքրիկներն իրենք են սկսում թերթել գրքի հաստ, ստվարաթղթե էջերը:
Սա լրացուցիչ 5 րոպե է հանգստանալու համար սիրելի մայրիներ:
Այս ընթացքում երեխան.
♦ լիարժեք բարձրանում և քայլում է հենարանների միջոցով,
♦ բարձրանում և իջնում է տարբեր բարձրություններ,
♦ այլ մարդկանց վրա ցույց է տալիս մարմնի տարբեր մասեր,
♦ առանց ճիշտ հերթականության բուրգի վրա հավաքում է շրջանակները,
♦ հեշտությամբ թերթում է ստվարաթղթե գրքի էջերը,
♦ ինքնուրույն խմում է բաժակից,
♦ որոշ երեխաներ քայլում են առանց որևէ մեկի օգնության,
♦ խնդրելու դեպքում փոխանցում է ծանոթ խաղալիքները:
Եվս մեկ կարևոր հանգամանք, որը պետք է քննարկել՝ կարգ ու կանոնն է ընտանիքում: Ամենահեշտ կարգ ու կանոնը հետևողականությունն է: Եթե մի բան արգելում եք, արգելեք ցանկացած պարագայում: Եթե ծնողներից մեկը այս կամ այն բանն արգելում է, նույնը պետք է անի մյուս ծնողը, որպեսզի երեխան ևս չխառնվի իրար՝ չհասկանալով ծնողներից ում ասածն ընդունել, իսկ ումը՝ ոչ:
Արդեն ժամանակն է ավելի բարդ խաղեր խաղալ երեխաների հետ:
Սովորաբար փոքրիկները հեշտությամբ կարող են գլուխ հանել մի քանի տեսակ տարաբնույթ խաղալիքներից (շրջան, քառակուսի, եռանկյուն) :
Երեխաները ձեր հետևից կրկնում են ամեն ինչ: Այս շրջանում նրանք ինչ տեսնում են այն էլ կատարում են: Այնպես որ «զգույշ» եղեք ձեր գործողություններում: Միշտ հիշեք հետևյալ սկզբունքը՝ երեխաները տեսնում են, երեխաները կատարում են:
Փոքրիկն արդեն լավ գիտի, թե որտեղ է մայրիկի քիթը, ականջը, բերանը, այժմ արդեն սովորեցրեք, թե որտեղ է իր մարմնի մասերը: Ընդլայնեք նրա աշխարհայացքը:
Երեխաները շատ են սիրում գրքեր: Կարդացեք նրանց համար հետաքրքիր պատմվածքներ և հեքիաթներ, սակայն մի նստեցրեք փոքրիկին ձեր գրկում, այլ նստեք իրար դեմ-դիմաց: Այսպես փոքրիկը ուշադիր հետևում է ձեր միմիկային և պահելաձևին այդ ողջ ընթացքում: Էմոցիաները հեքիաթի շատ կարևոր մաս են կազմում:
Այժմ ձեզ նրա օգնությունն է անհրաժեշտ: Իհարկե դա անվանել օգնություն դժվար է, սակայն խիստ անհրաժեշտ է սովորեցնել երեխային ձեզ հետ միասին հավաքել իր խաղալիքները համապատասխան արկղի մեջ:
Սովորեցրեք բալիկին ի սկզբանե ճիշտ արտահայտել բառերը:
Շատ երեխաներ սիրում են համային նորությունները, այնպես որ առաջարկեք նրանց տարբեր հետաքրքիր և թույլատրելի ուտեստներ, սակայն մի ստիպեք ոչինչ: Երեխայի մոտ լավ զարգացած է լսողությունը: Նա հստակ տարբերում է, երբ նրան ձայն եք տալիս, գիտի իր անունը: Էմոցիաները լիովին դրսևորվում են փոքրիկի մոտ բոլոր ձևերով՝ ջղայնություն, հուզմունք, ծիծաղ, տխրություն ու թախիծ: Սակայն այս ամենը նրա զարգացվածության բոլոր դրսևորումները չեն:
Մի համեմատեք ձեր երեխային հասակակից շատախոս բալիկների հետ, քանի որ նա կարող է մի քանի բառ օգտագործել, սակայն խիստ նպատակային և ճիշտ իմաստով, ինչն ավելի կարևոր է, քան անիմաստ բառերի ամբողջությունը: Եվ մի մոռացեք, որ երեխաները տարբեր են և յուրաքանչյուրը զարգանում է յուրովի: Համեմատեք ձեր բալիկին իրեն իր հետ:
Նա արդեն արտասանում է «նյամ-նյամ», «բուխ», «այո», «պետք է», «տուր» և այլն: Անընդհատ խոսեք նրա հետ և ավելացրեք պասիվ բառապաշարը, որը շատ շուտով պետք կգա նրան: